ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കുണ്ടോ? എങ്കിൽ നിങ്ങൾ 'ഡിജിറ്റൽ ഡ്രഗ്ഗിന്' അടിമയാണ്!

ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല, മറിച്ച് ജീവിതം തന്നെയായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ഇൻസ്റ്റഗ്രാം റീലുകളും (Instagram Reels), യൂട്യൂബ് ഷോർട്സും (YouTube Shorts) പോലെയുള്ള ഹ്രസ്വ വീഡിയോകൾ ഇന്ന് വിനോദത്തിനുള്ള ഒരു ഉപാധി എന്നതിലുപരി വലിയൊരു മാനസികാരോഗ്യ ഭീഷണിയായി വളരുകയാണ്. ഒരു കാലത്ത് വിവരങ്ങൾ കൈമാറാൻ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മൊബൈൽ ഫോൺ ഇന്ന് നമ്മുടെ മനോഭാവങ്ങളെയും ശീലങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഘടകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരു ഡിജിറ്റൽ മയക്കുമരുന്ന് എന്നും പറയാം.

എന്താണ് 'മൈൻഡ്‌ലെസ് സ്‌ക്രോളിംഗ്'? (Mindless Scrolling)

യാതൊരു ലക്ഷ്യവുമില്ലാതെ, ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി വീഡിയോകൾ സ്ക്രോൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ശീലത്തെയാണ് 'മൈൻഡ്‌ലെസ് സ്‌ക്രോളിംഗ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഓരോ 15 മുതൽ 30 സെക്കൻഡിലും പുതിയ ഉള്ളടക്കം ലഭിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ തലച്ചോറിൽ 'ഡോപാമൈൻ' (Dopamine) എന്ന ഹോർമോൺ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് താൽക്കാലികമായ ഒരു ആനന്ദം നൽകുകയും അടുത്ത വീഡിയോക്കായി നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ചക്രം മണിക്കൂറുകളോളം തുടരുമ്പോൾ നമ്മൾ അറിയാതെ തന്നെ ഒരു ഡിജിറ്റൽ അഡിക്ഷനിലേക്ക് (Digital Addiction) വഴുതിവീഴുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ അഡിക്ഷന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ

ഏകാഗ്രത കുറയുന്നു
കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ വേഗത്തിൽ മാറുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ട് ശീലിക്കുന്ന തലച്ചോറിന് പിന്നീട് ദീർഘനേരം ഒരു കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും. വായനയോ, പഠനമോ, ഗൗരവകരമായ ജോലികളോ ചെയ്യുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് മടുപ്പ് അനുഭവപ്പെടുന്നത് ഇതിന്റെ ഫലമാണ്. റീലുകൾ നൽകാത്ത 'സ്ലോ' ആയ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെടാൻ തലച്ചോറിന് കഴിയാതെ വരുന്നു.

മാനസിക ക്ഷീണം (Mental Fatigue):
ശാരീരികമായി അധ്വാനിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ക്ഷീണമാണ് സ്ക്രീനിലേക്ക് നോക്കി മണിക്കൂറുകൾ ചെലവഴിക്കുന്നത് വഴി ഉണ്ടാകുന്നത്. അമിതമായ വിവരങ്ങൾ തലച്ചോറിലെത്തുന്നത് മാനസികമായ സമ്മർദ്ദത്തിനും ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു. ഇത് ക്രമേണ വിഷാദരോഗം (Depression) പോലുള്ള ഗുരുതരമായ അവസ്ഥകളിലേക്ക് നയിക്കാം.

ഉറക്കക്കുറവ് (Sleep Deprivation):
ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും രാത്രി ഉറങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പാണ് റീലുകൾ കാണാൻ സമയം കണ്ടെത്തുന്നത്. മൊബൈലിൽ നിന്നുള്ള നീല വെളിച്ചം (Blue Light) ഉറക്കത്തിന് സഹായിക്കുന്ന മെലാടോണിൻ ഹോർമോണിന്റെ ഉൽപ്പാദനത്തെ തടയുന്നു. ഇത് ഉറക്കം കുറയ്ക്കുകയും അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ ഉന്മേഷമില്ലായ്മ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പെരുമാറ്റത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ:
സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ അമിതമായ ഉപയോഗം ആളുകളെ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളെ കൂടുതൽ പ്രകോപിതരാക്കുന്നു. ഫോൺ കയ്യിൽ നിന്ന് മാറ്റിയാലോ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്പീഡ് കുറഞ്ഞാലോ അക്രമാസക്തമായി പെരുമാറുന്ന അവസ്ഥ വരെ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് സാമൂഹികമായ ഒറ്റപ്പെടലിലേക്കും കുടുംബാംഗങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം വഷളാകുന്നതിലേക്കും നയിക്കുന്നു.

പരിഹാര മാർഗങ്ങൾ
ഡിജിറ്റൽ അഡിക്ഷനിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ 'ഡിജിറ്റൽ ഡീടോക്സ്' (Digital Detox) അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗത്തിന് ഓരോ ദിവസവും കൃത്യമായ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുക. ആഴ്ചയിൽ ഒരു ദിവസമെങ്കിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വിട്ടുനിൽക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. ഫോണിന് പകരം പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാനോ, പ്രകൃതിയോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കാനോ ശ്രമിക്കുന്നത് തലച്ചോറിനെ വീണ്ടും ഊർജ്ജസ്വലമാക്കാൻ സഹായിക്കും.