ജയപരാജയങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്ന ആ നിമിഷങ്ങൾ! വോട്ടെണ്ണൽ കേന്ദ്രത്തിൽ ശരിക്കും സംഭവിക്കുന്നത് എന്ത്?

2026 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ആവേശകരമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ രാജ്യം ഇപ്പോൾ വോട്ടെണ്ണൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് കണ്ണുനട്ടിരിക്കുകയാണ്. വോട്ടിംഗ് മെഷീനിൽ (EVM) പതിഞ്ഞ ജനവിധി പുറത്തുവരുന്നത് അതീവ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെയുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ്. ഒരു വോട്ട് പോലും തെറ്റാതെ കൃത്യമായി എണ്ണുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആ 'സ്റ്റെപ്പ് ബൈ സ്റ്റെപ്പ്' രീതികൾ എങ്ങനെയൊക്കെയാണെന്ന് നോക്കാം.

1. ആദ്യ ഘട്ടം സ്ട്രോങ്ങ് റൂം തുറക്കൽ

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞ് വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ അതീവ സുരക്ഷയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് സ്ട്രോങ്ങ് റൂം. വോട്ടെണ്ണൽ ദിവസം രാവിലെ, കേന്ദ്ര നിരീക്ഷകരുടെയും സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെയോ അവരുടെ ഏജന്റുമാരുടെയോ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് ഈ മുറികൾ തുറക്കുന്നത്. മുറിയുടെ സീൽ പൊട്ടിക്കുന്നത് വീഡിയോയിൽ പകർത്തുകയും എല്ലാവർക്കും ബോധ്യപ്പെട്ടുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും. ത്രിതല സുരക്ഷാ വലയത്തിലുള്ള ഈ മുറികൾ തുറക്കുന്നത് മുതൽ കൃത്യമായ പ്രോട്ടോക്കോൾ പാലിക്കപ്പെടുന്നു.

2. ആദ്യം എണ്ണുന്നത് തപാൽ വോട്ടുകൾ

വോട്ടെണ്ണൽ കേന്ദ്രത്തിൽ ആദ്യം എണ്ണുന്നത് തപാൽ വോട്ടുകളാണ് (Postal Ballots). രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഈ പ്രക്രിയ ആരംഭിക്കുന്നു. സൈനികർ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഡ്യൂട്ടിയിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വയോധികർ എന്നിവരുടെ വോട്ടുകളാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. തപാൽ വോട്ടെണ്ണൽ തുടങ്ങി അരമണിക്കൂറിന് ശേഷമാണ് ഇവിഎമ്മുകളിലെ വോട്ടുകൾ എണ്ണിത്തുടങ്ങുന്നത്. വോട്ടെണ്ണൽ കേന്ദ്രത്തിലെ റിട്ടേണിംഗ് ഓഫീസറുടെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിലാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്.

3. ഇവിഎം വോട്ടെണ്ണൽ പ്രക്രിയ

ഓരോ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിനും പ്രത്യേക വോട്ടെണ്ണൽ ഹാളുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കും. ഒരു ഹാളിൽ സാധാരണയായി 14 മേശകളാണ് സജ്ജീകരിക്കാറുള്ളത്. ഓരോ മേശയിലും ഒരു കൗണ്ടിംഗ് സൂപ്പർവൈസർ, രണ്ട് കൗണ്ടിംഗ് അസിസ്റ്റന്റുമാർ, മൈക്രോ ഒബ്സർവർ എന്നിവരുണ്ടാകും. ഓരോ റൗണ്ടിലും 14 മെഷീനുകളിലെ വോട്ടുകൾ വീതമാണ് എണ്ണുന്നത്. ഒരു പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനിലെ ഇവിഎം മെഷീനിലെ വോട്ടുകൾ എണ്ണിക്കഴിയുമ്പോഴാണ് അടുത്ത റൗണ്ടിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.

4. നിയന്ത്രണ യൂണിറ്റിലെ പരിശോധന

വോട്ടെണ്ണൽ മേശയിൽ എത്തിക്കുന്ന കൺട്രോൾ യൂണിറ്റിന്റെ (CU) സീലുകൾ പൊട്ടിയിട്ടില്ലെന്ന് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി ഏജന്റുമാരെ കാണിച്ചു ബോധ്യപ്പെടുത്തും. ഇതിന് ശേഷം മെഷീൻ ഓൺ ചെയ്യുകയും അതിലെ സീൽ ചെയ്ത ബട്ടണുകൾ ശരിയാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയും ചെയ്യും. തുടർന്ന് 'റിസൾട്ട്' ബട്ടൺ അമർത്തുന്നതോടെ ആ മെഷീനിൽ ഓരോ സ്ഥാനാർത്ഥിക്കും ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ ഡിജിറ്റൽ ഡിസ്പ്ലേയിൽ തെളിയും. ഇത് കൗണ്ടിംഗ് സൂപ്പർവൈസർ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ഏജന്റുമാരെ കാണിച്ചു ഒപ്പിടുവിക്കുകയും ചെയ്യും.

5. വിവിപാറ്റ് സ്ലിപ്പുകളുടെ പരിശോധന

സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കാൻ ഓരോ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലെയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അഞ്ച് പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളിലെ വിവിപാറ്റ് (VVPAT) സ്ലിപ്പുകൾ നിർബന്ധമായും എണ്ണാറുണ്ട്. ഇത് ലോട്ടറി രീതിയിൽ പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ തിരഞ്ഞെടുത്താണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇവിഎമ്മിലെ ഫലവും വിവിപാറ്റിലെ സ്ലിപ്പുകളും തമ്മിൽ ഒത്തുനോക്കി ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകൾ ഉണ്ടായാൽ വിവിപാറ്റ് സ്ലിപ്പുകൾ എണ്ണിയ ഫലമായിരിക്കും അന്തിമമായി കണക്കാക്കുന്നത്.

6. ട്രെൻഡുകളും ഫലപ്രഖ്യാപനവും

ഓരോ റൗണ്ട് വോട്ടെണ്ണൽ കഴിയുമ്പോഴും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഫലം മൈക്കിലൂടെ അനൗൺസ് ചെയ്യും. ഇത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റായ 'Encore' പോർട്ടലിൽ അപ്പപ്പോൾ തന്നെ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്നതോടെ ജനങ്ങൾക്ക് തത്സമയ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. എല്ലാ റൗണ്ടുകളും പൂർത്തിയായ ശേഷം ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള റീകൗണ്ടിംഗ് ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്ക് അപേക്ഷ നൽകാം. ഒടുവിൽ റിട്ടേണിംഗ് ഓഫീസർ വിജയിയെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് ഫോം 21C അല്ലെങ്കിൽ 21D പ്രകാരമുള്ള സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നു.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സുതാര്യത

അതീവ ജാഗ്രതയോടെയും കൃത്യതയോടെയും നടക്കുന്ന ഈ പ്രക്രിയയാണ് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കരുത്ത്. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പ്രതിനിധികളുടെ നേരിട്ടുള്ള നിരീക്ഷണത്തിലും വീഡിയോ ക്യാമറകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിലും നടക്കുന്നത് കൊണ്ട് തന്നെ ക്രമക്കേടുകൾക്കുള്ള സാധ്യതകൾ ഇവിടെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു. അപ്പോ നാളെ വോട്ടെണ്ണൽ സംശയ രഹിതമായി മനസ്സിലാക്കാം.