44.65 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള പദ്ധതിയുടെ സാമ്പത്തിക ആന്തരിക വരുമാന നിരക്ക് (Economic Internal Rate of Return - EIRR) 15.9 ശതമാനമാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അനുമതിക്കായി മെട്രോ പദ്ധതികൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 14 ശതമാനം ഇഐആർആർ വേണമെന്നതാണ് മാനദണ്ഡം. അതിനാൽ പുതുക്കിയ പദ്ധതിയും ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക യോഗ്യത നിലനിർത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
2024 സെപ്റ്റംബർ 13-നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ നമ്മ മെട്രോ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിന് അംഗീകാരം നൽകിയത്. എന്നാൽ അന്ന് ഡബിൾ ഡെക്കർ കോറിഡോർ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല. പിന്നീട് ബെംഗളൂരുവിലെ രൂക്ഷമായ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് പരിഹരിക്കുന്നതിനും ഭാവിയിലെ യാത്രാ ആവശ്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കണക്കിലെടുത്തും കർണാടക സർക്കാർ പദ്ധതിയിൽ ഡബിൾ ഡെക്കർ സംവിധാനം ഉൾപ്പെടുത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതോടെ പദ്ധതിച്ചെലവ് ഏകദേശം 9,700 കോടി രൂപ വർധിച്ചു.
ഡബിൾ ഡെക്കർ സംവിധാനത്തിൽ താഴത്തെ നിലയിൽ മെട്രോ പാതയും മുകളിലായി ഫ്ലൈഓവറും നിർമ്മിക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇത് നഗരത്തിലെ പ്രധാന റോഡുകളിലെ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിനൊപ്പം പൊതുഗതാഗത സംവിധാനവും ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് കർണാടക സർക്കാരിന്റെ വാദം.
എന്നാൽ ഈ നിർദേശത്തിൽ കേന്ദ്ര ഭവന-നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് ചില ആശങ്കകൾ ഉയർത്തിയിരുന്നു. ഫ്ലൈഓവർ വന്നാൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ താൽപര്യപ്പെടുകയും അതുവഴി മെട്രോ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം കുറയുകയും ചെയ്യുമോയെന്നായിരുന്നു പ്രധാന സംശയം. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക പ്രായോഗികത വിശദമായി പഠിക്കാൻ റൈറ്റ്സിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്.
റൈറ്റ്സ് നടത്തിയ പഠനത്തിൽ ഡബിൾ ഡെക്കർ കോറിഡോർ ഉൾപ്പെടുത്തിയതോടെ ഇഐആർആർ 17.04 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 15.9 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തി. എന്നിരുന്നാലും കേന്ദ്ര മാനദണ്ഡത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന നിരക്കായതിനാൽ പദ്ധതി ഇപ്പോഴും സാമ്പത്തികമായി ശക്തമാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ നിഗമനം. ഇതോടെ കേന്ദ്രത്തിന്റെ അന്തിമ അനുമതി ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർധിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
നമ്മ മെട്രോ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന ഇടനാഴികളാണുള്ളത്. ആദ്യത്തേത് ജെപി നഗർ നാലാം ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഔട്ടർ റിങ് റോഡ് വഴി കെംപാപുരയിലേക്ക് പോകുന്ന 32.5 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള പാതയാണ്. രണ്ടാമത്തേത് മഗഡി റോഡ് വഴി ഹൊസഹള്ളി മുതൽ കടബാഗെരെ വരെ നീളുന്ന 12.15 കിലോമീറ്റർ കോറിഡോറാണ്. അതിവേഗം വികസിക്കുന്ന ബെംഗളൂരുവിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ പാതകൾ നഗരത്തിലെ പൊതുഗതാഗത ശൃംഖലയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
വിഷയം അടുത്തിടെ കർണാടക ഉപമുഖ്യമന്ത്രി ഡി.കെ. ശിവകുമാർ കേന്ദ്ര ഭവന-നഗരകാര്യ മന്ത്രി മനോഹർ ലാൽ ഖട്ടാറുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിലും ചർച്ചയായി. ഡബിൾ ഡെക്കർ കോറിഡോറിന് എത്രയും വേഗം അനുമതി നൽകണമെന്ന് ശിവകുമാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ബെംഗളൂരുവിന്റെ ഭാവി വികസനത്തിനും വർധിച്ചുവരുന്ന ഗതാഗത ആവശ്യങ്ങൾക്കും പദ്ധതി നിർണായകമാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
അതേസമയം, നമ്മ മെട്രോ രണ്ടാം ഘട്ട പദ്ധതിയുടെ പുതുക്കിയ ചെലവും കേന്ദ്രത്തിന്റെ പരിഗണനയിലാണ്. രണ്ടാം ഘട്ടത്തിന്റെ ചെലവ് 40,425.02 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ടെന്നും ഇതിനും കേന്ദ്ര അനുമതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
റൈറ്റ്സ് റിപ്പോർട്ട് അനുകൂലമായതോടെ നമ്മ മെട്രോ മൂന്നാം ഘട്ടം നേരിട്ടിരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തടസങ്ങളിലൊന്ന് മറികടന്നതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. കേന്ദ്രത്തിന്റെ അന്തിമ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നതോടെ ബെംഗളൂരുവിലെ പൊതുഗതാഗത വികസനത്തിന് പുതിയ ദിശ തുറക്കുകയും നഗരത്തിന്റെ ഗതാഗത സംവിധാനത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുങ്ങുകയും ചെയ്യും.