പാസ്പോര്ട്ട് എന്തുകൊണ്ട് പൗരത്വ രേഖയല്ല? ഇക്കാര്യങ്ങള് അറിഞ്ഞിരിക്കണം
പാസ്പോര്ട്ട് കൈവശമുണ്ടെന്നത് ഒരാള്ക്ക് രാജ്യത്തെ പൗരത്വം തെളിയിക്കാനുള്ള അന്തിമ രേഖയല്ലെന്ന വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിശദീകരണം വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. വിദേശയാത്രകള് സുഗമമാക്കുന്നതിനും വിദേശരാജ്യങ്ങളില് ദേശീയത തെളിയിക്കുന്നതിനുമുള്ള യാത്രാരേഖ മാത്രമാണ് പാസ്പോര്ട്ട് എന്നാണ് മന്ത്രാലയത്തിലെ മുതിര്ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന് വ്യക്തമാക്കിയത്.
വോട്ടര് ഐഡിയും ആധാറും പൗരത്വ രേഖകളല്ലെന്ന വാദങ്ങള്ക്ക് പിന്നാലെ പാസ്പോര്ട്ടും ഇതേ ഗണത്തിലേക്ക് വരുമ്പോള് യഥാര്ത്ഥ പൗരത്വ രേഖ എന്താണെന്ന ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ് പൊതുജനങ്ങള്. 14-ാമത് പാസ്പോര്ട്ട് സേവാ ദിനാചരണത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന ചടങ്ങിലാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ അധികൃതരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നും ഇത്തരമൊരു സുപ്രധാന പരാമര്ശമുണ്ടായത്.

ഇന്ത്യയില് വലിയ തോതില് പാസ്പോര്ട്ട് വിതരണം നടക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ നിയമപരമായ വിശദീകരണം പുറത്തുവരുന്നത് എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. 2025-ല് മാത്രം രാജ്യത്ത് 1.39 കോടി പാസ്പോര്ട്ടുകളാണ് വിതരണം ചെയ്തതെന്നാണ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കുകള് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
നിയമപരമായി നോക്കുമ്പോള് പാസ്പോര്ട്ട് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങളും വിലാസവും തെളിയിക്കാന് പരക്കെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും ഭരണഘടനാപരമായ പൗരത്വം തെളിയിക്കാന് ഇത് പര്യാപ്തമല്ലെന്നാണ് മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പൗരത്വ നിയമവും പാസ്പോര്ട്ട് നിയമവും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വ്യവസ്ഥകളിലാണ് നിലനില്ക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്.
പാസ്പോര്ട്ട് എന്തുകൊണ്ട് പൗരത്വത്തിന്റെ തെളിവാകുന്നില്ല?
1967-ലെ ഇന്ത്യന് പാസ്പോര്ട്ട് നിയമത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഈ നിലപാട് വിശദീകരിക്കുന്നത്. ഈ നിയമത്തിലെ സെക്ഷന് 20 അനുസരിച്ച്, പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളില് ഇന്ത്യന് പൗരനല്ലാത്ത ഒരു വ്യക്തിക്കും കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന് ഇന്ത്യന് പാസ്പോര്ട്ട് അനുവദിക്കാന് അധികാരമുണ്ട്. ഈയൊരു സാങ്കേതിക വശം നിലനില്ക്കുന്നതിനാല് തന്നെ, പാസ്പോര്ട്ട് കൈവശമുണ്ടെന്നത് പൗരത്വത്തിനുള്ള തെളിവായി നിയമത്തിന് മുന്നില് സ്വീകരിക്കാന് കഴിയില്ല.
ഇന്ത്യന് നിയമപ്രകാരം ജനനം, വംശപരമ്പര, രജിസ്ട്രേഷന്, സ്വാഭാവിക പൗരത്വം അല്ലെങ്കില് പ്രദേശങ്ങള് കൂട്ടിച്ചേര്ക്കല് എന്നീ നിശ്ചിത വഴികളിലൂടെയാണ് ഒരാള്ക്ക് പൗരത്വം ലഭിക്കുന്നത്. എന്നാല് ഈ പൗരത്വം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനായി സമര്പ്പിക്കുന്ന രേഖകള് പരിശോധിച്ച ശേഷമാണ് പാസ്പോര്ട്ട് അതോറിറ്റി യാത്രാരേഖ അനുവദിക്കുന്നത്. അതായത്, പാസ്പോര്ട്ട് എന്നത് പൗരത്വം അടിയറവുവെക്കുന്നതോ നിര്മ്മിക്കുന്നതോ ആയ അന്തിമ നിയമരേഖയല്ല, മറിച്ച് പൗരത്വമുള്ള വ്യക്തിക്ക് നല്കുന്ന ഒരു യാത്രാ അനുമതി പത്രം മാത്രമാണ്.
പൗരത്വത്തെക്കുറിച്ച് ഭാവിയില് എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള തര്ക്കങ്ങളോ നിയമപരമായ ചോദ്യങ്ങളോ ഉയര്ന്നുവരികയാണെങ്കില്, അത് പരിഹരിക്കാന് പാസ്പോര്ട്ട് മാത്രം മതിയെന്ന് പറയാനാവില്ല. ജനന സര്ട്ടിഫിക്കറ്റ്, മാതാപിതാക്കളുടെ പൗരത്വ രേഖകള്, അല്ലെങ്കില് മറ്റേതെങ്കിലും അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങള് എന്നിവയാണ് അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില് വിലയിരുത്തപ്പെടുക. ചുരുക്കത്തില്, നിങ്ങളുടെ പൗരത്വ വാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ശക്തമായ ഒരു അനുബന്ധ തെളിവ് മാത്രമാണ് പാസ്പോര്ട്ട്.
യാത്രാരേഖയും പൗരത്വവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വത്വവും ദേശീയതയും വിദേശരാജ്യങ്ങളില് തെളിയിക്കുക എന്നതാണ് പാസ്പോര്ട്ടിന്റെ പ്രാഥമിക ചുമതലയെന്ന് വിവിധ സര്ക്കാര് മാര്ഗനിര്ദ്ദേശങ്ങളില് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. പാസ്പോര്ട്ട് മാനുവല് അനുസരിച്ച് ഇത് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു യാത്രാരേഖ തന്നെയാണ്. വിദേശത്തു പോകുമ്പോള് ഇന്ത്യന് സര്ക്കാരിന്റെ സുരക്ഷയും സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കാന് ഈ രേഖ സഹായിക്കുന്നു.
എന്നാല് ഇത് ആഭ്യന്തര പൗരത്വ സര്ട്ടിഫിക്കറ്റായി തത്തുല്യമായി പരിഗണിക്കാന് കഴിയില്ലെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. വിവിധ കോടതി വിധികളിലും ഭരണഘടനാ ചര്ച്ചകളിലും ഈ അംശം മുന്പും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സാഹചര്യങ്ങള്ക്ക് അനുസരിച്ച് കോടതികളും മറ്റ് ഔദ്യോഗിക സമിതികളും രേഖകളെ വ്യത്യസ്ത രീതിയിലാണ് സമീപിക്കുന്നത്. ഒരു സാധാരണ സിവില് തര്ക്കത്തില് പാസ്പോര്ട്ട് നിര്ണായക തെളിവായി സ്വീകരിച്ചേക്കാമെങ്കിലും പൗരത്വ ഭേദഗതിയോ അല്ലെങ്കില് ലയനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തര്ക്കങ്ങളിലോ പൗരത്വ നിയമത്തിന് കീഴിലുള്ള വിശദമായ അന്വേഷണം തന്നെയുണ്ടാകും.
വോട്ടര്മാരുടെ പട്ടിക പുതുക്കല്, ഐഡന്റിറ്റി കാര്ഡുകളുടെ വിതരണം തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രാജ്യവ്യാപകമായി ചര്ച്ചകള് നടക്കുന്ന വേളയിലാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഈ വിശദീകരണം ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. പാസ്പോര്ട്ടിനെ ഒരു അന്തിമ പൗരത്വ തെളിവായി കാണാന് സാധിക്കുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് 'ഇല്ല' എന്ന മറുപടിയാണ് അധികൃതര് നല്കുന്നത്. ഇത് പൗരന്മാരില് വലിയ ആശങ്ക ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യന് പാസ്പോര്ട്ട് സംവിധാനം അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തോതിലുള്ള സേവനങ്ങളാണ് ഇപ്പോള് നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകള് പ്രകാരം 2025-ല് 1.39 കോടി പുതിയ പാസ്പോര്ട്ടുകള് അനുവദിച്ചപ്പോള്, പാസ്പോര്ട്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് വിവിധ സേവനങ്ങള് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയത് ഏകദേശം 1.5 കോടിയോളം ആളുകളാണ്.
ഇത്രയധികം ആളുകളുടെ പക്കല് ഈ യാത്രാരേഖ എത്തുമ്പോള് അതിന്റെ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചും നിയമപരമായ പരിധിയെക്കുറിച്ചും കൃത്യമായ ധാരണ ഉണ്ടാക്കുക എന്നത് സര്ക്കാരിന്റെ ആവശ്യമാണ്. ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങള്ക്കായി വ്യക്തികളുടെ വിവരങ്ങള് പരിശോധിക്കുന്നതും പൗരത്വം നിയമപരമായി നിര്ണ്ണയിക്കുന്നതും തമ്മില് വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പറയുന്നു.
പാസ്പോര്ട്ട് അപേക്ഷകര് നല്കുന്ന വിവരങ്ങള് പ്രാദേശിക പൊലീസ് പരിശോധനയിലൂടെയും മറ്റ് രേഖകളിലൂടെയും സ്ഥിരീകരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. എന്നാല് ഈ പ്രക്രിയ പൗരത്വത്തിന്റെ യഥാര്ത്ഥ നിയമപരമായ സ്രോതസിനെ മാറ്റിയെഴുതുന്നില്ല എന്നതാണ് യാഥാര്ത്ഥ്യം. ആധാര് കാര്ഡ് കൈവശമുണ്ടെങ്കിലും അത് പൗരത്വത്തിനുള്ള തെളിവല്ലെന്ന് യുണികെ ഐഡന്റിഫിക്കേഷന് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ളതാണ്.
വോട്ടര് ഐഡി കാര്ഡും വെറുമൊരു വോട്ടിംഗ് അവകാശ രേഖ മാത്രമാണ്. ഇതിനെല്ലാം പിന്നാലെയാണ് ഇപ്പോള് പാസ്പോര്ട്ടും പൗരത്വത്തിന്റെ സംശയരഹിതമായ തെളിവല്ലെന്ന നിലപാടില് മന്ത്രാലയം ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നത്. ഇത് രാജ്യത്ത് വരാനിരിക്കുന്ന പൗരത്വ പരിശോധനകളുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്ച്ചകള്ക്ക് പുതിയ വഴി തുറന്നിട്ടുണ്ട്.
ഉദാഹരണത്തിന് ഒരാള്ക്ക് ഇന്ത്യന് ജനന വിവരങ്ങളിലോ മാതാപിതാക്കളുടെ മുന്കാല ചരിത്രത്തിലോ എന്തെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകള് ഉണ്ടായാല്, പാസ്പോര്ട്ട് ഹാജരാക്കിയതു കൊണ്ട് മാത്രം അത് നിയമവിരുദ്ധ പൗരത്വ പ്രശ്നത്തിന് പൂര്ണമായ പരിഹാരമാകില്ല. അത്തരം സന്ദര്ഭങ്ങളില് ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരോ കോടതിയോ പൗരത്വ നിയമത്തിലെ ചട്ടങ്ങള് അനുസരിച്ചുള്ള യഥാര്ത്ഥ രേഖകള് തന്നെയാകും ആവശ്യപ്പെടുക.
ഇവിടെ പാസ്പോര്ട്ടിന്റെ പങ്ക് ഒരു സഹായരേഖ എന്നത് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുന്നു. ഒരാള് രാജ്യത്തെ യാത്രകള്ക്കും വിദേശ ബന്ധങ്ങള്ക്കും ഉപയോഗിക്കുന്ന 'യാത്രാ പെര്മിറ്റ്' മാത്രമായി പാസ്പോര്ട്ടിനെ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് നല്കുന്ന സന്ദേശം. ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന പൗരത്വം എന്നത് കൂടുതല് ഗഹനമായ വ്യവസ്ഥകളിലൂടെയും ഔദ്യോഗികമായ നിബന്ധനകളിലൂടെയും മാത്രമേ തെളിയിക്കാന് സാധിക്കൂ എന്ന നിയമപരമായ യാഥാര്ത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്














Click it and Unblock the Notifications