മോദിയുടെ വിദേശ സന്ദര്‍ശനം തുടര്‍ന്ന വര്‍ഷം; 2025 ല്‍ സന്ദര്‍ശിച്ചത് 22 രാജ്യങ്ങള്‍!

2014 ല്‍ അധികാരമേറ്റെടുത്തത് മുതല്‍ ചര്‍ച്ചയായതാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ വിദേശ സന്ദര്‍ശനം. ഈ വര്‍ഷവും അതില്‍ മാറ്റമൊന്നുമുണ്ടായില്ല. യൂറോപ്പ്, മിഡില്‍ ഈസ്റ്റ്, ആഫ്രിക്ക, അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജ്യങ്ങള്‍ സന്ദര്‍ശിച്ച് അദ്ദേഹം വിദേശനയം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ നിര്‍ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. 2025 ലെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വിദേശ സന്ദര്‍ശനങ്ങളും അവയുടെ സ്വാധീനവും നമുക്ക് നോക്കാം.

ഫ്രാന്‍സ്

2025ല്‍ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന വിദേശ സന്ദര്‍ശനം ഫ്രാന്‍സിലേക്കായിരുന്നു. പാരീസുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഈ യാത്രയ്ക്കിടെ, ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവല്‍ മാക്രോണിനൊപ്പം പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ആര്‍ട്ടിഫിഷ്യല്‍ ഇന്റലിജന്‍സ് ആക്ഷന്‍ ഉച്ചകോടിയില്‍ അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു.

യുഎസ്

പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം മോദി അമേരിക്ക സന്ദര്‍ശിച്ചു. ട്രംപിന്റെ രണ്ടാം വരവിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ സന്ദര്‍ശനമായിരുന്നു അത്. 225 അവസാനത്തോടെ പരസ്പര പ്രയോജനകരമായ ബഹുമേഖലാ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാര കരാറിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം ചര്‍ച്ച ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പദ്ധതികളും 2025 മുതല്‍ 2035 വരെയുള്ള യുഎസ്-ഇന്ത്യ പ്രധാന പ്രതിരോധ പങ്കാളിത്തത്തിനായുള്ള പുതിയ 10 വര്‍ഷത്തെ ചട്ടക്കൂട് അന്തിമമാക്കാനുള്ള പദ്ധതികളും ട്രംപും മോദിയും പ്രഖ്യാപിച്ചു.

തായ്ലന്‍ഡ്, ശ്രീലങ്ക

BIMSTEC പോലുള്ള പ്രാദേശിക ചട്ടക്കൂടുകള്‍ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും വ്യാപാരം, പ്രതിരോധം, ഊര്‍ജ്ജ സഹകരണം എന്നിവയില്‍ ശ്രീലങ്കയുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമന്ത്രി ഏപ്രിലില്‍ തായ്ലന്‍ഡും ശ്രീലങ്കയും സന്ദര്‍ശിച്ചു. 'അയല്‍പക്കം ആദ്യം' എന്ന നയത്തില്‍ ഇന്ത്യയുടെ തുടര്‍ച്ചയായ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനാണ് സന്ദര്‍ശനങ്ങള്‍ ഊന്നല്‍ നല്‍കിയത്.

സൗദി അറേബ്യ

ഊര്‍ജ്ജം, വ്യാപാരം, പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങള്‍ എന്നിവയിലെ തന്ത്രപരമായ സഹകരണത്തില്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിന്‍ സല്‍മാനുമായി മോദി ചര്‍ച്ച നടത്തി. ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹല്‍ഗാമില്‍ നടന്ന ഭീകരാക്രമണത്തില്‍ 26 സാധാരണക്കാര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെത്തുടര്‍ന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി തന്റെ സന്ദര്‍ശനം വെട്ടിക്കുറച്ച് മടങ്ങി.

സൈപ്രസ്

20 വര്‍ഷത്തിനിടെ ഒരു ഇന്ത്യന്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആദ്യ സന്ദര്‍ശനമായി ഇത് മാറി. പ്രതിരോധം, ഭീകരവിരുദ്ധ പ്രവര്‍ത്തനം, പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, സാങ്കേതിക മേഖലകളിലെ സഹകരണം കൂടുതല്‍ ആഴത്തിലാക്കുന്നതിനുള്ള അഞ്ച് വര്‍ഷത്തെ സംയുക്ത പ്രവര്‍ത്തന പദ്ധതി (2025-29) ഇന്ത്യയും സൈപ്രസും അംഗീകരിച്ചു.

കാനഡ

പ്രധാനമന്ത്രി മോദി കാനഡ സന്ദര്‍ശിക്കുകയും കനനാസ്‌കിസില്‍ നടന്ന ജി7 ഉച്ചകോടിയുടെ ഔട്ട്‌റീച്ച് സെഷനില്‍ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. കാനഡ പ്രധാനമന്ത്രി മാര്‍ക്ക് കാര്‍ണിയുമായി അദ്ദേഹം ഒരു ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയും നടത്തി. വ്യാപാരം, ഊര്‍ജ്ജ സഹകരണം, പ്രവാസി പങ്കാളിത്തം എന്നിവയിലായിരുന്നു ചര്‍ച്ചകള്‍.

ക്രൊയേഷ്യ

ദശകങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷം ഒരു ഇന്ത്യന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ക്രൊയേഷ്യയിലേക്ക് നടത്തുന്ന ആദ്യ സന്ദര്‍ശനമെന്ന നിലയില്‍ ഈ സന്ദര്‍ശനം ചരിത്രപരമായി പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നു. കാര്‍ഷിക സഹകരണം, സാംസ്‌കാരിക വിനിമയം, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തം എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള കരാറുകളില്‍ ഒപ്പുവച്ചു.

ഘാന

വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഊര്‍ജ്ജം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിലെ സഹകരണം വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും ആഫ്രിക്കന്‍ ഇടപെടലിനോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിബദ്ധത എടുത്തുകാണിക്കുന്നതിലും മോദിയുടെ ഘാന സന്ദര്‍ശനം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

ട്രിനിഡാഡ് & ടൊബാഗോ

കരീബിയന്‍ രാഷ്ട്രവുമായുള്ള ചരിത്രപരവും സാംസ്‌കാരികവുമായ ബന്ധങ്ങള്‍ക്ക് ഈ സന്ദര്‍ശനം അടിവരയിടുന്നു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍, ഫാര്‍മസ്യൂട്ടിക്കല്‍സ്, സാംസ്‌കാരിക മേഖലകള്‍ക്കായി നിരവധി ഉഭയകക്ഷി കരാറുകളില്‍ ഒപ്പുവച്ചു. ട്രിനിഡാഡ് & ടൊബാഗോയുടെ പരമോന്നത ദേശീയ ബഹുമതി മോദിക്ക് ലഭിച്ചു.

അര്‍ജന്റീന & ബ്രസീല്‍

അര്‍ജന്റീനയില്‍, തന്ത്രപരവും സാമ്പത്തികവുമായ ബന്ധങ്ങള്‍ ശക്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് മോദി പ്രസിഡന്റ് ജാവിയര്‍ മിലിയുമായി ഇടപഴകി. ബ്രസീലില്‍, മോദി 17-ാമത് ബ്രിക്‌സ് ഉച്ചകോടിയില്‍ പങ്കെടുത്തു.

നമീബിയ

നമീബിയ സന്ദര്‍ശന വേളയില്‍, പ്രധാനമന്ത്രി മോദി പ്രസിഡന്റ് നെതുംബോ നന്ദി-നന്ദൈത്വയെ കാണുകയും ഡിജിറ്റല്‍ സഹകരണം, പ്രതിരോധം, ഊര്‍ജ്ജം, നിര്‍ണായക ധാതുക്കളിലെ സഹകരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തുകയും ചെയ്തു.

യുകെ

മോദിയുടെ യുകെ സന്ദര്‍ശനം ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര നയതന്ത്രത്തിലെ ഒരു നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരവും നിക്ഷേപ പ്രവാഹങ്ങളും ഗണ്യമായി വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇന്ത്യ-യുകെ സമഗ്ര സാമ്പത്തിക, വ്യാപാര കരാര്‍ ഒപ്പുവച്ചത്. സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളിലും താരിഫുകള്‍, വിപണി പ്രവേശനം, നിക്ഷേപ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലും ഒരു നാഴികക്കല്ല് ആയിട്ടാണ് ഈ കരാറിനെ കാണുന്നത്.

മാലദ്വീപ്

മാലിദ്വീപിന്റെ 60-ാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തില്‍ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി വിശിഷ്ടാതിഥിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യയും മാലിദ്വീപും സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിലേക്കുള്ള ഒരു റോഡ്മാപ്പില്‍ സമ്മതിക്കുകയും ഡിജിറ്റല്‍ സാമ്പത്തിക സഹകരണം (യുപിഐ ഉള്‍പ്പെടെ), അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍, ആരോഗ്യം, മത്സ്യകൃഷി, കാലാവസ്ഥാ പ്രവര്‍ത്തനം എന്നിവ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നിലധികം ധാരണാപത്രങ്ങളില്‍ ഒപ്പുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

ജപ്പാന്‍

ജപ്പാന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ഷിഗെരു ഇഷിബയുമായുള്ള 15-ാമത് ഇന്ത്യ-ജപ്പാന്‍ വാര്‍ഷിക ഉച്ചകോടിയോടനുബന്ധിച്ചായിരുന്നു മോദിയുടെ ജപ്പാന്‍ സന്ദര്‍ശനം. തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം, പ്രതിരോധ സഹകരണം, വിതരണ ശൃംഖല പ്രതിരോധശേഷി, പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്തോ-പസഫിക് സ്ഥിരത എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

ചൈന

ടിയാന്‍ജിനില്‍ നടന്ന എസ്സിഒ ഉച്ചകോടിയില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ചൈന സന്ദര്‍ശിച്ചു. പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിന്‍പിങ്ങുമായി അദ്ദേഹം ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ഇരു രാജ്യങ്ങളും പ്രധാനമായും ആഭ്യന്തര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതെന്നും എതിരാളികളല്ല, പങ്കാളികളാണെന്നും ഇരു നേതാക്കളും സമ്മതിച്ചു.

ഭൂട്ടാന്‍

പ്രധാനമന്ത്രി ഭൂട്ടാനിലേക്ക് ഒരു സംസ്ഥാന സന്ദര്‍ശനം നടത്തുകയും ഡ്രൂക്ക് ഗ്യാല്‍പോയുടെ 70-ാം ജന്മവാര്‍ഷിക ആഘോഷങ്ങളില്‍ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഭൂട്ടാനുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വികസനപരവും സാംസ്‌കാരികവുമായ ബന്ധങ്ങള്‍ അടിവരയിടുന്ന പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളും അദ്ദേഹം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക

ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയില്‍ നടന്ന ജി 20 നേതാക്കളുടെ ഉച്ചകോടിയില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി എത്തി. യൂറോപ്യന്‍, ആഫ്രിക്കന്‍ നേതാക്കളുമായി നിരവധി ഉഭയകക്ഷി ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തി.

ജോര്‍ദാന്‍

ജോര്‍ദാനില്‍, മോദി രാജാവ് അബ്ദുള്ള രണ്ടാമന്‍ ബിന്‍ അല്‍ ഹുസൈനെ കണ്ടു, ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങള്‍ അവലോകനം ചെയ്യുന്നതിനും, ഒന്നിലധികം മേഖലകളിലെ സഹകരണം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും, പ്രാദേശികവും ആഗോളവുമായ വിഷയങ്ങള്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്യുന്നതിനുമായിരുന്നു കൂടിക്കാഴ്ച. പുനരുപയോഗ ഊര്‍ജ്ജം, ജല മാനേജ്‌മെന്റ്, സാംസ്‌കാരിക വിനിമയം, ഡിജിറ്റല്‍ പരിഹാരങ്ങള്‍ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച കരാറുകളില്‍ ഒപ്പുവച്ചു

എത്യോപ്യ

പ്രധാനമന്ത്രി അബി അഹമ്മദ് അലിയുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് മോദി എത്യോപ്യയിലേക്ക് ആദ്യമായി ഔദ്യോഗിക സന്ദര്‍ശനം നടത്തിയത്. വികസന സഹകരണം, നിക്ഷേപം, കൃഷി, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിശാലമായ ദക്ഷിണ-ദക്ഷിണ സഹകരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നേതാക്കള്‍ വിപുലമായ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തി. എത്യോപ്യയുടെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ ഗ്രേറ്റ് ഓണര്‍ നിഷാന്‍ ഓഫ് എത്യോപ്യ മോദിക്ക് നല്‍കി.

ഒമാന്‍

സുല്‍ത്താന്‍ ഹൈതം ബിന്‍ താരിക് പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ ഒമാനിലേക്ക് സ്വാഗതം ചെയ്തു. വ്യാപാരം, പ്രതിരോധം, ഊര്‍ജ്ജം, സാങ്കേതികവിദ്യ, കണക്റ്റിവിറ്റി എന്നിവയില്‍ ഉന്നതതല കൂടിയാലോചനകള്‍ നടന്നു. ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സമഗ്ര സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്ത കരാറില്‍ (സിഇപിഎ) ഒപ്പുവച്ചതാണ് ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ല്. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിക്ക് ഒമാന്റെ ഓര്‍ഡര്‍ ഓഫ് ഒമാന്‍ (ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്) നല്‍കി ആദരിച്ചു.