ഇറാൻ അണുബോംബ് നിർമ്മിക്കാൻ എത്ര സമയമെടുക്കും? അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും മുൾമുനയിൽ

ആഗോള രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ എന്നും ചർച്ചാവിഷയമാണ് ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതികൾ. അടുത്തിടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇറാന്റെ ആണവ ശേഷിയെക്കുറിച്ചും അണുബോംബ് നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ഇറാൻ എത്രത്തോളം അടുത്താണെന്നതിനെക്കുറിച്ചും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ആശങ്കകൾ വർദ്ധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമാണ് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം.

എന്താണ് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം?

പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് ഖനനം ചെയ്തെടുക്കുന്ന യുറേനിയം നേരിട്ട് ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കില്ല. പ്രകൃതിദത്ത യുറേനിയത്തിൽ 'യുറേനിയം-238', 'യുറേനിയം-235' എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രധാന ഐസോടോപ്പുകൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ അണുവിസ്ഫോടനത്തിന് സഹായിക്കുന്ന 'യുറേനിയം-235' (U-235) വെറും 0.7 ശതമാനം മാത്രമാണ്. ഈ 0.7 ശതമാനത്തെ പ്രക്രിയകളിലൂടെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനെയാണ് സമ്പുഷ്ടീകരണം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

സെൻട്രിഫ്യൂജുകൾ (Centrifuges) എന്ന അതിവേഗ യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ പ്രക്രിയ നടക്കുന്നത്. യുറേനിയം ഹെക്സാഫ്ലൂറൈഡ് വാതകത്തെ മിനിറ്റിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് തവണ കറക്കി ഭാരം കുറഞ്ഞ U-235 ഐസോടോപ്പുകളെ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നു. ആണവോർജ്ജ നിലയങ്ങളിൽ ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധാരണയായി 3.5% മുതൽ 5% വരെ സമ്പുഷ്ടീകരണം മതിയാകും. എന്നാൽ ഒരു അണുബോംബ് നിർമ്മിക്കണമെങ്കിൽ ഈ സാന്ദ്രത 90 ശതമാനത്തിന് മുകളിൽ എത്തിക്കണം. ഇതിനെയാണ് വെപ്പൺ ഗ്രേഡ് യുറേനിയം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

ഇറാന്റെ നിലവിലെ സാഹചര്യം

അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയുടെ (IAEA) റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഇറാൻ നിലവിൽ 60 ശതമാനം വരെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കുന്നുണ്ട്. സാങ്കേതികമായി പറഞ്ഞാൽ, 60 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 90 ശതമാനത്തിലേക്ക് എത്തുക എന്നത് വളരെ എളുപ്പമുള്ള കാര്യമാണ്. ഇറാന്റെ പക്കൽ ഏകദേശം 140 കിലോയിലധികം 60% സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ഉണ്ടെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഇത് മൂന്നോ നാലോ അണുബോംബുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായ അളവിലേക്ക് (90%) മാറ്റാൻ വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയം മതിയാകും.

എത്ര വേഗത്തിൽ അണുബോംബ് നിർമ്മിക്കാം?

ഇറാന്റെ 'ബ്രേക്ക് ഔട്ട് ടൈം' (Breakout Time), അതായത് ഒരു അണുബോംബിന് ആവശ്യമായ സ്ഫോടകവസ്തു നിർമ്മിക്കാൻ എടുക്കുന്ന സമയം, ഇപ്പോൾ വെറും ആഴ്ചകൾ മാത്രമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. എന്നാൽ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിച്ചത് കൊണ്ട് മാത്രം ബോംബ് പൂർത്തിയാകില്ല. ഇതിനെ ഒരു പോർമുനയായി (Warhead) മാറ്റുകയും മിസൈലുകളിൽ ഘടിപ്പിക്കാൻ പാകത്തിൽ ചെറുതാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട് (Weaponization). ഇതിന് മാസങ്ങളോ വർഷങ്ങളോ എടുത്തേക്കാം. എന്നിരുന്നാലും, ഇറാൻ ആ സാങ്കേതിക വിദ്യ ഇതിനോടകം തന്നെ രഹസ്യമായി വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം എന്ന ഭീതി ഇസ്രായേലിനും അമേരിക്കയ്ക്കുമുണ്ട്.

നാതാൻസ് (Natanz), ഫോർഡോ (Fordow) എന്നീ കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് ഇറാന്റെ പ്രധാന സമ്പുഷ്ടീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. ഇതിൽ ഫോർഡോ കേന്ദ്രം ഒരു മലയ്ക്കടിയിൽ അതീവ സുരക്ഷിതമായാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. സാധാരണ ബോംബുകൾ ഉപയോഗിച്ച് തകർക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇറാന് വലിയ സുരക്ഷ നൽകുന്നു. 2015-ലെ ആണവ കരാറിൽ (JCPOA) നിന്ന് അമേരിക്ക പിന്മാറിയതോടെയാണ് ഇറാൻ സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിന്റെ തോത് വർദ്ധിപ്പിച്ചത്.

തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കാണെന്ന് ഇറാൻ ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും, നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം അവരെ ഒരു ആണവായുധം നിർമ്മിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. ഇറാൻ ഒരു ആണവ ശക്തിയായി മാറിയാൽ അത് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വലിയൊരു ആയുധ മത്സരത്തിനും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ അരക്ഷിതാവസ്ഥക്കും വഴിയൊരുക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല.