പിതാവിന്റെ പാരമ്പര്യം; ഇറാന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി മൊജ്തബ ഖാംനഇ

ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ മാറ്റങ്ങൾ കുറിച്ചുകൊണ്ട്, അയത്തൊള്ള അലി ഖാംനഇയുടെ മകൻ മൊജ്തബ ഖാംനഇയെ ഇറാന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ സംയുക്ത ആക്രമണത്തിൽ അയത്തൊള്ള ഖാംനഇയും മറ്റ് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ അപ്രതീക്ഷിത നീക്കം. ഇറാന്റെ പരമോന്നത സമിതിയായ അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സ് ആണ് മൊജ്തബയെ ഈ സ്ഥാനത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നിലെ ഘടകങ്ങൾ

അയത്തൊള്ള ഖാംനഇയുടെ വിയോഗം ഇറാനിൽ വലിയൊരു ഭരണശൂന്യത സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ പ്രാപ്തനായ ഒരാളെ കണ്ടെത്തുക എന്നത് അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. ഇറാന്റെ സൈനിക വിഭാഗമായ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിന്റെ (IRGC) ശക്തമായ സമ്മർദ്ദവും പിന്തുണയും മൊജ്തബയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചതായാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ. സൈന്യത്തിന് വലിയ സ്വാധീനമുള്ള ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ, അവരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മൊജ്തബയ്ക്ക് സാധിക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അനുകൂലമായത്.

ആരാണ് മൊജ്തബ ഖാംനഇ?

അയത്തൊള്ള അലി ഖാംനഇയുടെ രണ്ടാമത്തെ മകനാണ് മൊജ്തബ ഖാംനഇ. വർഷങ്ങളായി ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങളിലും സൈനിക തീരുമാനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തിവരികയായിരുന്നു. പിതാവിന്റെ വലംകൈയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നിൽ നിന്നാണ് പലപ്പോഴും ചരടുവലികൾ നടത്തിയിരുന്നത്. പൊതുവേദികളിൽ അധികം പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറില്ലെങ്കിലും, ഇറാന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങളിലും സൈനിക തലപ്പത്തും അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ 'നിശബ്ദ സാന്നിധ്യം' ഇറാന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ കരുത്തനാക്കി മാറ്റി.

മൊജ്തബ ഖമേനി അധികാരമേൽക്കുമ്പോൾ ഇറാൻ വലിയ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക വെല്ലുവിളികളെയാണ് നേരിടുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷഭരിതമായ സാഹചര്യം, യുഎസും ഇസ്രായേലുമായുള്ള യുദ്ധം, ആഭ്യന്തരമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ എന്നിവ പുതിയ പരമാധികാരിക്ക് മുന്നിലെ കടുത്ത പരീക്ഷണങ്ങളായിരിക്കും. പിതാവിന്റെ കർക്കശമായ നിലപാടുകൾ അദ്ദേഹം തുടരുമോ അതോ പരിഷ്കരണവാദപരമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കുമോ എന്നത് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്ന കാര്യമാണ്.

കൂടാതെ, അലി ഖമേനിയുടെ മരണത്തിന് കാരണമായ ആക്രമണം ഇറാന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലെ പാളിച്ചകൾ വെളിവാക്കിയിരുന്നു. സൈന്യത്തെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധം ശക്തമാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതും മൊജ്തബയുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നായിരിക്കും. സൈന്യത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെ അധികാരത്തിലെത്തിയതിനാൽ, ഐആർജിസി (IRGC) ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഇടപെടാനുള്ള സാധ്യതയും തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.

ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായകമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലാണ് ഈ അധികാര കൈമാറ്റം നടന്നിരിക്കുന്നത്. മൊജ്തബ ഖാംനഇയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇറാൻ ഏതുതരം വിദേശനയമായിരിക്കും സ്വീകരിക്കുക എന്നത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാനാന്തരീക്ഷത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതിപ്രധാനമാണ്. ലോകരാജ്യങ്ങൾ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് ഇറാന്റെ ഈ പുതിയ നീക്കത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.