ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ 5 ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇതാ,കോടികളുടെ സ്വത്ത്, തീർച്ചയായും കാണേണ്ടത് തന്നെ

ഇന്ത്യയിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളും ആരാധനാലയങ്ങൾക്കപ്പുറം വിശാലമായ സാമ്പത്തിക ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളും ചാരിറ്റബിൾ സ്ഥാപനങ്ങളുമാണ്. പൊതു ട്രസ്റ്റ് രേഖകളും, വിവരവാകാശ മറുപടികളും, സർക്കാർ ഓഡിറ്റുകളും സാമ്പത്തിക റിപ്പോർട്ടുകളും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചാൽ ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയുള്ള ചുരുക്കം ചില ക്ഷേത്ര ബോർഡുകളെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കാം. വലിയ സ്വർണ്ണ ശേഖരം, വിശാലമായ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ, ഭീമമായ ബാങ്ക് നിക്ഷേപങ്ങൾ, വിവിധ നിക്ഷേപങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

അതേസമയം, ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ വലിയ ക്ഷേമപദ്ധതികൾ, വിദ്യാലയങ്ങൾ, വൻതോതിലുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി അടുക്കളകൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവയ്ക്കായും നിശ്ശബ്ദമായി പണം മുടക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ അഞ്ച് ക്ഷേത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്. അവയുടെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ആസ്തികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്.

തിരുമല തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രം, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്

ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ശേഷാചലം കുന്നുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തിരുമല വെങ്കിടേശ്വര സ്വാമി ക്ഷേത്രം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ മതസ്ഥാപനമാണ്. തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനം അടുത്തിടെ പുറത്തുവിട്ട ധവളപത്രം അനുസരിച്ച്, ട്രസ്റ്റിന്റെ ആസ്തി 2.26 ലക്ഷം കോടി രൂപയാണ്. ചില കണക്കുകൾ ഇത് 3 ലക്ഷം കോടി രൂപയോളമാണെന്ന് പറയുന്നു.

പണത്തിനുപുറമെ, 10,000 കിലോഗ്രാമിൽ അധികം സ്വർണ്ണം 'ഗോൾഡ് മോണിറ്റൈസേഷൻ സ്കീം’ പ്രകാരം സുരക്ഷിതമായി നിക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, രാജ്യത്തുടനീളം വലിയ ഭൂസ്വത്തുക്കളുണ്ടെന്നും ദേവസ്ഥാനം വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തിരുമല തിരുപ്പതി സന്ദർശിക്കുന്നത് ഒരു യാത്രയെന്നതിലുപരി അവിസ്മരണീയമായ ഒരനുഭവമാണ്.

വനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദിവസവും പതിനായിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ എത്തുന്നു. ഇവിടെ ആചാരങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങൾ, മലമ്പാതകളിലൂടെയുള്ള മനോഹരമായ യാത്രകൾ, കാര്യക്ഷമമായ ജനക്കൂട്ട നിയന്ത്രണ സംവിധാനം എന്നിവയെല്ലാം ഒത്തുചേരുന്നു.

എത്തിച്ചേരാൻ: തിരുപ്പതി വിമാനത്താവളത്തിലേക്കോ, തിരുപ്പതി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലേക്കോ നിങ്ങൾക്ക് ടിക്കറ്റെടുക്കാം. അവിടെ നിന്ന് സാധാരണ ബസുകളും ടാക്സികളും മലമുകളിലെ തിരുമലയിലേക്ക് (ഏകദേശം 22 കി.മീ.) നിങ്ങളെ എത്തിക്കും.

ശ്രീ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം, കേരളം

അമ്പരപ്പിക്കുന്ന പാരമ്പര്യ സമ്പത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിനാണ് മുൻതൂക്കം. തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ഈ പുരാതന ക്ഷേത്രം 2011-ൽ ആഗോളതലത്തിൽ വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടി. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രഹസ്യ അറകളിലെ നിധികൾ കണ്ടെത്താൻ സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിട്ടതോടെയായിരുന്നു ഇത്.

കണ്ടെത്തിയ നിധിയുടെ മൂല്യം ഏകദേശം 1 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്താൽ യഥാർത്ഥ മൂല്യം നിർണ്ണയിക്കുക അസാധ്യമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. reclining posture-ലുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിനാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. വൈഷ്ണവ സംസ്കാരത്തിലെ 108 ദിവ്യദേശങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.

ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമാണ് ഇവിടെ പ്രവേശനം. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രധാരണരീതി കർശനമായി പാലിക്കണം. എത്തിച്ചേരാൻ: തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ, അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ഏകദേശം 4 കി.മീ ദൂരമേയുള്ളതിനാൽ ഇവിടെയെത്താൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്.

ശ്രീ മാതാ വൈഷ്ണോ ദേവി ക്ഷേത്രം, ജമ്മു കശ്മീർ

കഠിനമായ ത്രികൂട പർവതനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വൈഷ്ണോ ദേവി ക്ഷേത്രം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി തുടർച്ചയായി റാങ്ക് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. 2000-നും 2020-നും ഇടയിൽ 2,000 കോടി രൂപയുടെ പണമായിട്ടുള്ള സംഭാവനകൾ ലഭിച്ചതായി വിവരവാകാശ രേഖകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇതുകൂടാതെ ഭക്തർ സമർപ്പിച്ച വെള്ളി, സ്വർണ്ണം ശേഖരങ്ങളും വൻതോതിലുണ്ട്. 1986 മുതൽ ശ്രീ മാതാ വൈഷ്ണോ ദേവി ഷ്രൈൻ ബോർഡാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. തീർത്ഥാടകരുടെ സംഭാവനകൾ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ആരോഗ്യം, സർവകലാശാലകൾ സ്ഥാപിക്കൽ, വലിയ താമസസമുച്ചയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കൽ എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമായി ഇത് ഇന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

വൈഷ്ണോ ദേവിയെ വേറിട്ട് നിർത്തുന്നത് അവിടുത്തെ യാത്രയാണ്. വാഹനം പാർക്ക് ചെയ്ത് നേരിട്ട് എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയുന്ന ഒരിടമല്ല ഇത്. കത്രയിലെ ബേസ് ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന 12 കി.മീറ്ററോളം കുത്തനെയുള്ള പർവതയാത്ര ഭക്തർ പൂർത്തിയാക്കണം. ഈ യാത്രാമാർഗ്ഗം മനോഹരമായ പർവത കാഴ്ചകളും മികച്ച സൗകര്യങ്ങളും ഇന്ത്യൻ തീർത്ഥാടന ലോജിസ്റ്റിക്സിന്റെ മഹത്വവും നൽകുന്നു.

എത്തിച്ചേരാൻ: കത്രയാണ് പ്രധാന ബേസ് ക്യാമ്പ്. ഇത് പ്രധാന ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളുമായി ട്രെയിൻ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. വിമാനയാത്രയാണ് താൽപര്യമെങ്കിൽ ജമ്മു വിമാനത്താവളം ഏകദേശം 50 കി.മീ അകലെയാണ്. കത്രയിൽ നിന്ന് കാൽനടയായോ, കുതിരപ്പുറത്തോ, ബാറ്ററി കാർട്ടിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഹെലികോപ്റ്റർ വഴിയോ മുകളിലേക്ക് പോകാം.

ഷിർദി സായിബാബ ക്ഷേത്രം, മഹാരാഷ്ട്ര

ശ്രീ സായിബാബ സൻസ്ഥാൻ ട്രസ്റ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഷിർദി സായിബാബ ക്ഷേത്രം എല്ലാ മതവിശ്വാസികൾക്കും തുറന്നുകൊടുക്കുന്നു. മഹാമാരിക്ക് ശേഷം, ട്രസ്റ്റിന്റെ വാർഷിക വരുമാനം ₹900 കോടി കടന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ഏകദേശം ₹2,500 കോടി രൂപയുടെ സ്ഥിര നിക്ഷേപങ്ങളും, സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വലിയ ശേഖരങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.

സമാധി മന്ദിറിൽ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതിനും, ഷിർദിയുടെ ആത്മീയ ഊർജ്ജം അനുഭവിക്കുന്നതിനും, ദിവസേനയുള്ള ആരതികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ആളുകൾ ഇവിടെയെത്തുന്നു. ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഇവിടെ വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.

ട്രസ്റ്റ് പ്രാദേശിക വിദ്യാലയങ്ങൾ, വലിയ ആശുപത്രികൾ, രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സൗജന്യ കമ്മ്യൂണിറ്റി അടുക്കളകളിലൊന്ന് എന്നിവയെല്ലാം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. എത്തിച്ചേരാൻ: ഷിർദിക്ക് സ്വന്തമായി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും വിമാനത്താവളവുമുണ്ട്. മുംബൈ, പൂനെ, ഔറംഗാബാദ്, നാസിക് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് റോഡ് മാർഗ്ഗവും മികച്ച കണക്റ്റിവിറ്റിയുണ്ട്.

ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം, കേരളം

"തെക്കിന്റെ ദ്വാരക" എന്ന് പലപ്പോഴും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കേരളീയ ക്ഷേത്രം ആഴത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ആത്മീയ കേന്ദ്രമാണ്. വിവിധ RTI രേഖകളും പൊതു റിപ്പോർട്ടുകളും അനുസരിച്ച്, ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം 1,700 കോടി രൂപയിലധികം ബാങ്ക് നിക്ഷേപങ്ങളും നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള സ്വർണ്ണ ശേഖരങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.

കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട രൂപമായ ഗുരുവായൂരപ്പനാണ് ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനത്ത് ഇതിന് വലിയ സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പരമ്പരാഗതമായ പല ചടങ്ങുകൾക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് വിവാഹങ്ങൾക്കും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ചോറൂണിനും ഇവിടം പ്രശസ്തമാണ്.

വൻതോതിലുള്ള സമ്പത്ത് വാർത്തകളിൽ നിറയുമെങ്കിലും, ഗുരുവായൂരിന്റെ യഥാർത്ഥ ആകർഷണം അതിന്റെ കാലാതീതമായ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ്. ദിവസേനയുള്ള അനുഷ്ഠാനങ്ങളും, വർണ്ണാഭമായ ഉത്സവങ്ങളും, കർശനമായ പാരമ്പര്യങ്ങളും വർഷം മുഴുവൻ ഭക്തരെ ഇവിടേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. എത്തിച്ചേരാൻ: ക്ഷേത്രം തൃശൂർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 29 കി.മീറ്റർ അകലെയാണ്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 80 കി.മീറ്ററും. മികച്ച റോഡ്, റെയിൽ ശൃംഖലകൾ വഴി എളുപ്പത്തിൽ ഇവിടെയെത്താം.

English summary

This article identifies India's wealthiest temples by reported assets, including gold reserves, land, and bank deposits, and highlights their substantial charitable activities such as schools, hospitals, and food programs.