വികസനത്തിന്റെ 'കേരളാ മോഡൽ; മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ പഠിക്കണമെന്ന് അമർത്യ സെൻ

തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്ന 'വിഷൻ 2031' (Vision 2031) അന്താരാഷ്ട്ര കോൺഫറൻസിൽ കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയെ വാനോളം പ്രശംസിച്ച് നൊബേൽ സമ്മാന ജേതാവായ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ അമർത്യ സെൻ. കേരളം വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ആരോഗ്യത്തിലും കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ ലോകം മുഴുവൻ പഠിക്കേണ്ട പാഠങ്ങളാണെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഓൺലൈനായി കോൺഫറൻസിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

കേരളത്തിന്റെ കരുത്ത് മനുഷ്യവിഭവശേഷി
കേരളം എന്നും മനുഷ്യവിഭവശേഷി വികസനത്തിന് നൽകുന്ന മുൻഗണനയാണ് മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ നാടിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നതെന്ന് അമർത്യ സെൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എല്ലാവർക്കും വിദ്യാഭ്യാസം, മെച്ചപ്പെട്ട ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ കേരളം കാണിക്കുന്ന ജാഗ്രത പ്രശംസനീയമാണ്. ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളുടെ വികസനത്തിനൊപ്പം തന്നെ സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിലാണ് കേരളത്തിന്റെ വിജയം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

മതേതരത്വവും ജനാധിപത്യവും
വികസനത്തിനൊപ്പം തന്നെ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും മതേതരത്വവും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തെയും അമർത്യ സെൻ എടുത്തുപറഞ്ഞു. ജനാധിപത്യപരമായ വികേന്ദ്രീകരണം (Decentralization) താഴെത്തട്ടിലുള്ള ജനങ്ങളിലേക്ക് വികസനം എത്തിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ജാതി-മത വിവേചനങ്ങൾക്കതീതമായി എല്ലാ വിഭാഗം ജനങ്ങളെയും വികസന പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമാക്കാൻ കേരളത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ലോകരാജ്യങ്ങൾക്കും മാതൃകയാക്കാവുന്നതാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

വിഷൻ 2031: ഭാവിയിലേക്കുള്ള കാഴ്ച്ചപ്പാട്
കേരള സ്റ്റേറ്റ് പ്ലാനിംഗ് ബോർഡ് സംഘടിപ്പിച്ച ഈ മൂന്ന് ദിവസത്തെ കോൺഫറൻസ്, വരാനിരിക്കുന്ന പത്ത് വർഷത്തെ കേരളത്തിന്റെ വികസന ദിശ നിശ്ചയിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. കൃഷി, പരിസ്ഥിതി, ശാസ്ത്രം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിലെ പ്രഗത്ഭർ പങ്കെടുത്ത കോൺഫറൻസിൽ അമർത്യ സെന്നിനെ കൂടാതെ പ്രശസ്ത ചരിത്രകാരി റോമില ഥാപ്പറും തന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചു.

സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും സാമൂഹിക വികസന സൂചികകളിൽ കേരളം പുലർത്തുന്ന മികവ് വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. വരും വർഷങ്ങളിൽ വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായി വളരാനുള്ള കേരളത്തിന്റെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് അമർത്യ സെൻ എല്ലാവിധ പിന്തുണയും ആശംസിച്ചു.