ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ വധശിക്ഷ വിധിച്ച് ബംഗ്ലാദേശ്: പക്ഷെ പേടിക്കേണ്ട, ഇന്ത്യ വിട്ടുകൊടുത്തേക്കില്ല

ധാക്കയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റകൃത്യ ട്രൈബ്യൂണൽ (ICT) വധശിക്ഷ വിധിച്ചെങ്കിലും മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ ഇന്ത്യ ബംഗ്ലാദേശിന് കൈമാറിയേക്കില്ല. ​ഗ്ലാദേശിലെ ജനങ്ങളുടെ താല്പര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഇന്ത്യ പ്രതിബദ്ധമാണ്. ബം​ഗ്ലാദേശിൻ്റെ സ്ഥിരത, സമാധാനം, ജനാധിപത്യം എന്നിവയ്ക്ക് എല്ലാ കക്ഷികളുമായും ആശയവിനിമയം തുടരും എന്നാണ് ഇന്ത്യന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയത്.

"മനുഷ്യത്വത്തിനെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ" ചുമത്തിയാണ് ഐ സി ടി ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ വധശിക്ഷക്ക് വിധിച്ചിരിക്കുന്നത്. 009ൽ ഹസീന തന്നെ സ്ഥാപിച്ച ഈ ട്രൈബ്യൂണൽ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ശത്രുക്കളെ വേട്ടയാടാന്‍ വേണ്ടിയായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് എന്നതാണ് ശ്രദ്ധേയം. 453 പേജുള്ള വിധിന്യായം നവംബർ 17-ന് വായിച്ച് പൂർത്തിയാക്കിയ ട്രൈബ്യൂണൽ, 78 വയസ്സുള്ള ഹസീനയ്ക്കൊപ്പം സഹപ്രതിയായ മുൻ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി ആസദുസ്സമാൻ ഖാൻ കമലിനെയും ശിക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റൊരു സഹപ്രതി, മുൻ പൊലീസ് മേധാവി ചൗധുറി അബ്ദുല്ല അൽ-മമൂനിന് 5 വർഷം തടവ് ശിക്ഷയും ലഭിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രോസിക്യൂഷനുമായി സഹകരിച്ചതിനാലാണ് ശിക്ഷയില്‍ ഇളവ് നല്‍കിയിരിക്കുന്നത്.

" മുന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ഡ്രോണുകൾ, ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ, എന്നിവ സ്വന്തം പൌരന്മാർക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടുകൊണ്ട് മനുഷ്യത്വത്തിനെതിരായ കുറ്റകൃത്യം ചെയ്തു. അവർക്ക് ഒരു ശിക്ഷ മാത്രമേ നൽകാവൂ - അത് മരണശിക്ഷയാണ്." ജസ്റ്റിസ് ഗോലാം മോർതുസ മോസുമദർ (ചെയർമാൻ), ജസ്റ്റിസ് എം.ഡി. ഷഫിഉൽ ആലം മഹ്മൂദ്, ജസ്റ്റിസ് എം.ഡി. മോഹിതുൽ ഹാക് എനാം ചൗധുറി എന്നിവർ അടങ്ങിയ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. വിധിയെ ഷെയ്ഖ ഹസീന വിരുദ്ധർ വലിയ ആഘോഷത്തോടെയാണ് ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നത്.

2024 ജൂലൈ-ആഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളില്‍ വിദ്യാർത്ഥികള്‍ ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധമായിരുന്നു ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ രാജ്യംവിട്ടം ഓടലിലേക്ക് വരെ എത്തിച്ചത്. ഭരണകൂട ജോലികൾക്കുള്ള ക്വോട്ട സംവിധാനത്തിനെതിരെയും അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും പശ്ചാത്തലമാക്കിയുള്ള ഈ പ്രക്ഷോഭം 46 ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു. യുഎൻ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ഹൈകമ്മിഷണർ ഓഫീസിന്റെ (OHCHR) ഫെബ്രുവരി റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം പ്രതിഷേധങ്ങളില്‍ 1,400-ത്തിലധികം പേർ മരിച്ചു, ആയിരക്കണക്കിന് പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു.

"മുൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, സുരക്ഷാ-ഇന്റലിജൻസ് യന്ത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ, ഭരണപക്ഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അക്രമവർഗങ്ങൾ എന്നിവർ ഗുരുതരവും സിസ്റ്റമാറ്റിക് ആയുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ നടത്തി" എന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

പ്രകോപനപരമായ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തൽ, പ്രതിഷേധക്കാരെ അടിച്ചമർത്താൻ ആയുധങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉത്തരവിടൽ, റംഗ്പൂരിലെ ബെഗം റോക്കിയാ സർവകലാശാല വിദ്യാർത്ഥി അബു സയ്ദിനെ വെടിവച്ചു കൊല്ലൽ, ചന്ഖാർപുൾ പ്രദേശത്ത് 6 പ്രതിഷേധക്കാരെ വെടിവച്ചു കൊല്ലൽ (ഈ കുറ്റകൃത്യത്തിനാണ് മരണശിക്ഷ വിധിച്ചിരിക്കുന്നത്), ആഷുലിയയിൽ 6 പേരെ കത്തിച്ചു കൊല്ലൽ എന്നിവയാണ് ഹസീനയ്ക്കും കൂട്ടുപ്രതികള്‍ക്കും എതിരായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യങ്ങള്‍.

എന്ന് പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദിച്ചു. 135 പേജ് ചാർജ് ഷീറ്റും 8,747 പേജ് രേഖകളും, മാസങ്ങൾ നീണ്ട സാക്ഷ്യപരിശോധനകളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് വിധി. ഹസീനയുടെ അഭാവത്തിൽ (in absentia) നടന്ന ഈ ട്രയൽ, അവരുടെ സ്വത്തുക്കളും സംസ്ഥാനത്തിന് കൈമാറണമെന്ന് ട്രൈബ്യൂണൽ ഉത്തരവിട്ടു.

അതേസമയം, ടൈബ്യൂണല്‍ ഉത്തരവ് തള്ളി ഷെയ്ഖ് ഹസീന രംഗത്ത് വന്നു. "ഈ വിധി ഒരു കോണിങ് കോർട്ടിന്റെ (rigged tribunal) പ്രവർത്തനമാണ്. ഞാൻ എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും നിഷേധിക്കുന്നു." അവർ പ്രസ്താവനയിലൂടെ പറഞ്ഞു. വിധിയില്‍ പ്രതിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് ഹസീനയുടെ ആവാമി ലീഗ് പാർട്ടി "കങ്കരു കോർട്ട്" എന്ന് വിളിച്ച് രാജ്യവ്യാപക ഹർത്താലിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പാർട്ടി തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിന്ന് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഈ വിധി അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിക്ക് വലിയ ആഘാതമാകുമെന്നും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ഐസിടിയുടെ വരവ്

2008-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഹസീനയുടെ ആവാമി ലീഗ് 1971 ലിബറേഷൻ വാർ സമയത്ത് പാകിസ്ഥാനുമായി സഹകരിച്ച "യുദ്ധ കുറ്റവാളികളെ" വിചാരണ ചെയ്യുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു. വന്‍ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ അധികാരത്തിലെത്തിയ ഹസീന 2009-ൽ ഐ സി ടി സ്ഥാപിച്ചു. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി പോലുള്ള എതിരാളികളെ ലക്ഷ്യമാക്കി നിരവധി പേരെ ജീവപര്യന്തം, മരണശിക്ഷ എന്നിവ വിധിച്ചു. പൊതുജനാഭിപ്രായ സർവേകളിൽ ഈ ട്രൈബ്യൂണൽ ഹസീനയുടെ "ഏറ്റവും നല്ല നടപടികളിൽ" ഒന്നുമായിരുന്നു.

എന്നാല്‍ "യുദ്ധ കുറ്റവാളികളുടെ ട്രയലുകൾ വിവാദപരമാണ്; ജഡ്ജിമാരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, നിഷ്പക്ഷത, നീതിപ്രക്രിയ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സംശയങ്ങൾ ഉണ്ട്." എന്നായിരുന്നു ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ചിന്റെ ഏഷ്യ ഡയറക്ടർ ബ്രാഡ് ആഡംസ് 2012-ൽ പറഞ്ഞത്. ഹസീനയുടെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ ഐ സി ടിയെ"ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആയുധം" എന്നും വിമർശിച്ചിരുന്നു.

ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരുന്നത്

2024 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ഹസീന ഇന്ത്യയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്യുന്നത്. ഡൽഹിയിലെ ഒരു രഹസ്യ സ്ഥലത്ത് ഇപ്പോഴു താമസ തുടരുന്നു. ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് എക്സ്ട്രഡിഷൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 8 പ്രകാരം, "നിഷ്പക്ഷമല്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "നീതിയുടെ താൽപര്യത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത" കേസുകളിൽ എക്സ്ട്രഡിഷൻ നിഷേധിക്കാം. ഹസീന ഇന്ത്യയുടെ "ഏറ്റവും നല്ല സുഹൃത്ത്" ആയിരുന്നു. അവരുടെ ഭരണകാലത്ത് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, സുരക്ഷാ സഹകരണങ്ങൾ വർധിച്ചു. വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഭീകരവാദികളെ പിന്തുടർന്നതും ഹസീനയുടെ പ്രധാന സംഭാവനയായിരുന്നു.

2026 ആദ്യത്തിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് ഹസീനയെ തിരിച്ചെത്തിക്കാൻ ബംഗ്ലാദേശ് സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയേക്കാമെങ്കിലും ഇന്ത്യ ഹസീനയ്ക്ക് തുടർന്നും സംരക്ഷം ഒരുക്കിയേക്കും.

English summary

Bangladesh Sentences Sheikh Hasina To Death: But Don't Worry, India May Not Extradite Her